Historie van de school

De school voor Zijnsoriëntatie is in 1987 opgericht door Hans Knibbe, grondlegger van Zijnsoriëntatie. Hij is van huis uit klinisch psycholoog en opgeleid in humanistische therapievormen als Gestalt en Neo-Reichiaans lichaamswerk en werken met beeldend vermogen in het Institute of Unitive Psychology. Daarnaast heeft hij vanaf zijn studententijd een dagelijkse meditatiediscipline opgebouwd die hem in contact bracht met inherente heelheid en rijkdom aan kwaliteiten. Hij zocht een manier om die ervaring van reeds gegeven heelheid als uitgangspunt te nemen voor zijn therapeutische werk. Dat leidde gaandeweg tot een nieuwe stijl van werken die niet langer paste in de humanistische psychotherapie paradigma’s. Zijn werk noemde hij vanaf dat moment Zijnsoriëntatie.

Aanvankelijk hoopte hij dat Zijnsoriëntatie als een nieuwe, geïnspireerde psychotherapievorm beoefend zou kunnen worden, maar allengs bleek dat het psychotherapeutische kader te klein, te doelgericht en lineair is, om ruimte te bieden aan de grootse aard en kwaliteiten van Zijn.
Daarom liet hij de term psychotherapie los en noemde zijn werk voortaan ‘Zijnsgeoriënteerde begeleiding’, wat een belangrijke stap was om zich buiten het psychotherapeutische kader te plaatsen. Zo werd er ruimte gecreëerd om de heilige, tijdloze Zijnsdimensie de grondtoon te laten zijn van het werk: eerst het liefje, dan het werk.
Deze overgang was niet makkelijk omdat veel studenten en cliënten Zijnsoriëntatie toch bleven benaderen als een spirituele psychotherapie. Een nieuwe en verdere ontwikkelingsstap was nodig: als School besloten we ons werk voortaan een pad van levenskunst te noemen.

Het definiëren van ons werk als pad maakte een wereld van verschil voor wat betreft het begrip over wat het werk inhoudt, hoe je dat vormgeeft, in welke cultuur dat plaatsvindt, welke motivatie daarvoor nodig is, de disciplines die je aanneemt, de tijdshorizon die daarbij hoort enzovoort. Het schiep een nieuwe leerruimte, die veel beter paste bij het Zijnsgeoriënteerde werk. Een van de lastigste opgaven hierbij was om de positie van de leraar goed te bepalen. De oosterse versie van goeroeschap, zoals die in het vajrayana boeddhisme vorm heeft gekregen, is te absoluut en hiërarchisch voor de westerse geïndividueerde student en leraar. Tegelijkertijd merkten we ook dat een te egalitaire benadering van de leraar het spirituele communicatiekanaal blokkeerde. Daarom heeft Hans Knibbe rond 2006 de stap gezet om zich zonder omwegen ‘spirituele leraar’ te noemen en aan zijn studenten gevraagd om hem – en daarmee ook alle leraren aan de school – te benaderen als spirituele leraar, een bron van spirituele communicatie.
Ook dit was een grote stap, voelde voor alle partijen onwennig, maar heeft zich in de loop van de jaren bewezen als een onmisbare conditie voor het creëren en bewaken van de spirituele ruimte waarin het Zijnsgeoriënteerde werk plaats kan vinden. Inmiddels is het vertrouwd geworden en is iedereen er blij mee.

Zo is Zijnsoriëntatie in de loop van de jaren een modern pad van verlichte levenskunst geworden, wat veel ontleent aan de wetenschap van de geest zoals die in het boeddhisme en met name in dzogchen is ontwikkeld. Tegelijkertijd is het ook stevig geworteld in de westerse verlichting, met haar nadruk op persoonlijke vrijheid, individuatie en wetenschap.

De School doet veel om de opgebouwde kennis te bewaren via boeken, video’s, transcripten van retraites door Hans Knibbe en via het opleiden van leraren.
We zijn ervan overtuigd dat Zijnsoriëntatie zo een stevig en betrouwbaar pad van verlichte levenskunst biedt voor huidige en toekomstige generaties.